سوئال: ئاياللار ھەيزدار ۋاقىتلىرىدا قۇرئان ئوقۇسا بولامدۇ؟
جاۋاپ:
بارلىق گۈزەل ماختاشلار ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھغا خاستۇر.
كۆپچىلىك پىقھىشۇناس ئالىملار ئاياللارنىڭ ھەيز كۆرۈپ پاكىزلانغۇچە بولغان ئارىلىقتا قۇرئان ئوقۇشى توغرا ئەمەس(ھارام)، قۇرئان تىلاۋىتىنى مەقسەت قىلماستىن بەلكى زىكىر بىلەن دۇئانى مەقسەت قىلىپ يادقا ئوقۇسا بولىدۇ دەپ قارايدۇ. مەسىلەن: بىسمىللاھىررەھمانىررەھىم، ئىننا لىللاھى ۋە ئىننا ئىلەيھى راجىئۇن،(بىزنى ئاللاھ ياراتقان بىز ئاللاھنىڭ تەرىپىگە قايتىمىز) ۋە رەببەنا ئاتىنا پىددۇنيا ھەسەنە …….( ئى ئاللاھ بىزگە دۇنيا ئاخىرەتتە ياخشىلىق ئاتا قىلغىن) دېگەنگە ئوخشاش ئومۇمى زىكىر ياكى دۇئا مەنىسىدە كەلگەن قۇرئان ئايەتلىرىنى ئوقۇسا بولىدۇ دەپ قارايدۇ.
ئۇلار ئاياللارنىڭ ھەيىزدار ھالىتىدە قۇرئان ئوقۇشىنىڭ توغرا بولمايدىغانلىقىنى توۋەندىكى دەلىللەر بىلەن ئىسپاتلايدۇ:
1- ئاياللارنىڭ (تېخىمۇ كۆپ…)
بارلىق ھەمدۇ-سانا جانابى ئاللاھقا بولسۇن، پەيغەمبىرىمىزگە، ئائىلە-تاۋابىئاتىغا ۋە ئۇنىڭغا تاكى قىيامەتكە قەدەر ياخشى ئەگەشكەنلەرگە دۇرۇت-سالاملار بولسۇن.
ئىمام مالىك پايپاققا مەسىھ قىلىشنى جائىز ئەمەس دەپ قارىغان، ئەمما خۇرۇم بىلەن چەملەنگەن پايپاق بىر تەرەپتىن ئۆتۈككە ئوخشاپ قالغانلىقتىن بۇ ھەقتە ئۇنىڭدىن ئىككى خىل قاراش رىۋايەت قىلىنغان، بىر رىۋايەتتە جائىز بولىدۇ دېگەن.(بىدايەتۇل مۇجتەھىد).
ھەنەفىي مەزھەبتە: بەدەن كۆرۈنمەيدىغان، قېلىن پايپاق بولسا جائىز بولىدۇ دېگەن قاراش بويىچە پەتىۋا بېرىلىدۇ، بۇ ئىمام ئەبۇ يۈسۈف ۋە مۇھەممەدنىڭ قارىشى، ئىمام ئەبۇ ھەنىيفە رەھمۇتۇللاھى ئەلەيھى: چەملىك ياكى خۇرۇم پايپاق بولسا جائىز بولىدۇ دېگەن بولسىمۇ ئاخىرقى ھاياتىدا كېسەل بولۇپ قالغاندا چەمسىز پايپىقىغا مەسىھ قىلغان ۋە يوقلاپ كەلگەنلەرگە: ”بۇرۇن مەن كىشىلەرنى توسقان ئىشنى قىلدىم“ دېگەن، بۇنىڭغا ئاساسەن ئالىملار ئىمام ئەبۇ ھەنىيفە ئىككى شاگىرتىنىڭ قارىشىغا قايتقان دەپ قارىغان.(ھەلەبىي).
ئىمام شافىئىي رەھمۇتۇللاھى ئەلەيھى قاتارلىق بىر قىسىم ئالىملار (تېخىمۇ كۆپ…)
ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ئاللاھنىڭ ئىسمى بىلەن باشلايمەن
تۆۋەندىكى سۇئاللارغا ئاللاھقا قەسەم قىلىپ تۇرۇپ راستچىللىق بىلەن جاۋاپ بېرىڭلار
ئويغۇنىشىڭدا ئاللاھنى ياد {زىكرى تەسبىھ دۇرۇت ئوقۇش} ئەتتڭمۇ؟
بۇگۇن بەشۋاق نامىزىڭنى ۋاقتىدا ئوقۇدىڭمۇ؟
بۇگۇن ئاللاھتىن سېنى جەننەتكە كىرگۇزۇشنى تىلەپ دوزاختىن پاناھ تىلىدىڭمۇ؟
بۇگۈن نەپلە ئەمەللەرنى مۇكەممەل قىلدىڭمۇ؟
بۇگۇن ئاللاھ سېنى ئىسلام نىمەتلىرىگە مۇيەسسەر قىلغىنىغا شۇكرى قىلدىڭمۇ؟
بۇگۇن قۇرئان ئوقۇدىڭمۇ؟{ھەدىس كۆردىڭمۇ؟دىنى كىتاپ كۆردىڭمۇ}؟
سەن بۈگۈن ئوقۇغان نامىزىڭدا ئايەتلەرنى ئويلاپ ئاللاھتىن قورقۇش ھېس قىلدىڭمۇ؟
بۇگۇن قۇلىقىڭنى ،كۆزىڭنى،ئەزالىرىڭنى ھارامدىن ساقلىدىڭمۇ؟
بۇگۇن باشقىلارنى ياخشى ئىش قىلىشقا تەرغىپ قىلىپ يامان ئىشلاردىن توسىيالىدىڭمۇ؟
بۇگۇن مەخپى، (تېخىمۇ كۆپ…)
ئەسسالامۇ ئەلەكۇم ئەزىز توردشلا ئاللاھ ھەممىىز نى ئامان قىلسۇن .
مەن بۇگۈن تور ئارلاۋېىتىپ مۇنداق بىر مەسلىگەيۇلۇقتم مەن بۇنىغا قانداق قاراشنى بىلەلمىدىم قىنى سىلەرمۇ كۈرۈپ بىقىڭلار
بۇ بىر يۇمۇر دەپ يىزىلىپتۇ
بىر ئادەم قۇلىدا يۇغان بىر پىچاقنى تۇتقان پېتى مەسچىتكە كىرىپ :
_ ئاراڭلاردا مۇسۇلمان بارمۇ ؟ دەپتۇ .
قورقۇپ كەتكەن جامائەت گەپ قىلالماپتۇ ، بىردەمدىن كىيىن بىر مويسىپىت كىشى ؛
_ مەن مۇسۇلمان! دەپ ئورنىدىن تۇرۇپتۇ .
پىچاق تۇتقان ئادەم مويسىپىت كىشى بىلەن بىللە مەسچىتتىن چىقىپ ،سىرتتىكى بىر توپ كالىنى كۆرسىتىپ تۇرۇپ ؛ (تېخىمۇ كۆپ…)
ئادەتتە كىشلەر پۇل مۇئامىلىرىدىكى ئامانەتنى ئادا قىلىشنى مۇھىم بىر مەجبۇرىيەت دەپ تۇنۇسىمۇ ، كۆپ كىشلەرنىڭ نەزەرلىرىدىن ساقىت بولۇپ كېلىۋاتقان ئامانەتلەرمۇ كۆپ . مەسىلەن : سىز بىرەر دوستىڭىزدىن بىرەر كىتاب ياكى بىرەر ئۈنئالغۇ ياكى سىن ئالغۇ لېنتىسىگە چاغلىق نەرسىنى ئارىيەت ئېلىپ تۇرۇپ ، ئۇنىڭ ماددىي قىممىتىنى ئاددىي سانىغانلىقتىن ، ئۇنى ئىگىسىگە ۋاقتى قەرەلىدە تاپشۇرمىسىڭىز ، ياكى قوشنىڭىزدىن بىرەر تال يىڭنىگە چاغلىق نەرسنى ئۆتنە ئېلىپ ئۇنى كېچىك سانىغانلىقتىن قوشنىڭىزغا قايتۇرمىسىڭىز سىز ئامانەتكە خىيانەت قىلغان بولىسىز .
بىراۋ سىزگە بىر ئامانەت (تېخىمۇ كۆپ…)
پەيغەمبىرىمىز ھەزرىتى مۇھەممەد ئەلەيھىسالام بىر ھەدىستە : « ھالاك قىلغۇچى يەتتە چوڭ گۇناھدىن قېچىڭلار . ئۇلار : ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ، سېھىرگەرلىك قىلىش ، ناھەق ئادەم ئۆلتۈرۈش ، جازانىخورلۇق قىلىش ، غازاتتىن قېچىش ، ئاتا – ئانىنى قاخشىتىش ۋە ئىپپەتلىك ئاياللارغا بوھتان چاپلاش » دەپ كۆرسەتكەن .
( بۇخارى ۋە مۇسلىم رىۋايىتى )
بىز « ئاق ئالۋاستى » دەپ ئاتىۋاتقان زەھەرلىك چېكىملىكنىڭ نەقەدەر خەتەرلىك بىر بالايى ئاپەت ئىكەنلىكىنى ھەممە ياخشى بىلىپ يەتمەكتە . ھەر كىم ئۇنىڭدىن يىراق تۇرۇشنى خالايدۇ . ھېچكىم ئۇنى ئىستىمال قىلىشقا كۆنۈپ قېلىشنى ياقتۇرمايدۇ . پەقەت بەزى كىشلەر ئادىمىي شەيتانلارنىڭ ھەر تۈرلۈك توزاقلىرى تۈپەيلى بىلمەستىن بۇ تۇيۇق يولغا كىرىپ قالىدۇ . شۇڭا مۇنداق چىقىشى يوق يولغا كىرىپ قېلىشتىن ھوشيار بولۇش ، ئۆزىنى ھالاكەتكە ئاتماسلىق ئۈچۈن يامان دوستلاردىن ، ئەخلاقسىز كىشلەردىن يىراق تۇرۇش تولىمۇ مۇھىمدۇر .
يېقىنقى يىلللاردىن بېرى ، ئانا ۋەتىنىمىزدىكى مۇسۇلمان ياش ئوغول – قىزلىرىمىز ئارىسىغا زەھەرلىك چېكىملىك چېكىشتەك رەزىل ئادەت كەڭ تارقىلىپ ، خەلقىمىز ئۈچۈن چوڭ ئىجتىمائىي بالايىئاپەتلەرنى ، تۆلەپ بولغۇسىز ماددىي ۋە مەنىۋىي زىيانلارنى ئېلىپ كەلدى . بولۇپمۇ بىز مۇسۇلمان ئەۋلادلىرى ئىچىدە (تېخىمۇ كۆپ…)
ئىھسان – ھەر ئىشنى قېتىرقىنىپ قىلىش دىمەكتۇر .
قۇرئان كەرىمدە : « ئاللاھ ئادالەتلىك بولۇشقا ، ئىھسان قىلىشقا ۋە ئۇرۇق تۇققانلارغا سىلە – رەھىم قىلىشقا بۇيرۇيدۇ » ( نەھىل سۈرىسى 90 – ئايەت ) . دەيدۇ .
يەنە بىر ئايەتتە : « ئاللاھنىڭ رەھمىتى ئىھسان قىلغۇچىلارغا يېقىندۇر » . ( ئەئراف سۈرىسى 56 – ئايەت ) .
پەيغەمبەر ئەلەيھىسالام مۇنداق دېگەن : « ئاللاھ ئىھساننى ھەر نەرسىگە پۈتىۋەتكەن » ( ئىمام مۇسلىم رىۋايىتى ) . دېمەك بىز چوڭ – كىچىك ، ئاددىي مۇرەككەپ ھەر قانداق ئىشتا ئىھسان بىلەن ئىش قىلىشقا بۇيرۇلغانمىز .
جىدەل – مۇنازىرىدە ئىھسان قىلىش (تېخىمۇ كۆپ…)
بىسمىللاھ
تۇنجى سۆزۈم ئاللاھ ،
ئىمان تولغان قەلبىمگە .
ھەر ئاخشمى ياتقاندا ،
ھەر ئەتىگەن قوپقاندا .
دەيمەن ھامان بىسمىللاھ .
يەپ ئىچكەندە رىزقىمنى .
ئوقۇغاندا كىتابنى .
ئۆگەنگەندە دەرىسنى ،
باشلىغاندا ئويۇننى .
دەيمەن ھامان بىسمىللاھ .
.
بىسمىللاھ دېيىش بىلەن ،
يۈزلەندىم رەببىمگە .
قۇۋۋەت كەلدى قەلبىمگە ،
ئاللاھ تۇتار قولۇمدىن .
بىسمىللاھنى چۈشۈرمەيمەن دىلىمدىن . (تېخىمۇ كۆپ…)
ئەزان ئاۋازى چىقىۋاتقاندا ، يولدا بىر ئاغىنەم بىلەن ئۇچرىشىپ قالدىم :
- بۈگۈن جۈمە كۈنى ئىكەنلىكىنى بىلىسەن ، كەل ، مەسچىتكە بىللە بارايلى ! دېدىم . بۇندىن ئىلگىرىمۇ تەكلىپلىرىمنى رەت قىلغانلىقى ئۈچۈن :
- سەن مىنىڭ مەسجىدكە بارمايدىغانلىقىمنى بىلەتتىڭغۇ ؟ دېدى .
مەن : بىلىمەن ئەمما سەۋەبىگە قىزقىۋاتىمەن ، دېدىم ، ئۇ :
قانداق قىلاي ، ئىشقىلىپ بارالمايمەن ، بەلكىم مۇھىتنىڭمۇ تەسىرى بۇلىشى مۇمكىن ، ھەم ئىشتىنىمنىڭ قىرى ( دەزمىلى ) بۇزۇلۇپ ، تىزى چىقىپ قالامدىكىن دەپ ئەندىشە قىلىدىكەنمەن ، دېدى . مەن ئىختىيارسىز ھالدا كۈلۈپ :
- چاقچاق قىلىۋاتىسەنغۇ دەيمەن ؟ مۇشۇنچىلىك ئىش ئۈچۈنمۇ مەسچىتكە بارمامتىڭ ؟ دېدىم .
- چاقچاق ئەمەس ، راست دەۋاتىمەن ، كىيىمىمگە (تېخىمۇ كۆپ…)
